ภ.ง.ด. 51 คืออะไร? กำหนดการยื่น วิธีคำนวณ และค่าปรับที่นิติบุคคลต้องรู้

ถึงเวลาปิดงบสิ้นปีทีไร บอกเลยเลยว่าคงหนีไม่พ้นที่จะต้องทำความรู้จักกับ ภาษีนิติบุคคล หรือ  ภ.ง.ด. 51 อีกครั้งเพราะนี่คือแบบฟอร์มที่ทุกนิติบุคคลต้องยื่นภาษีในช่วงกลางปี เพื่อแสดงว่าในช่วง 6 เดือนแรกบริษัทมีกำไรเท่าไหร่ แล้วจ่ายภาษีล่วงหน้าจากกำไรนั้นครึ่งหนึ่งไปก่อน เพื่อไม่ให้รายจ่ายช่วงสิ้นปีเยอะเกินไป 


แต่ถึงแม้จะเป็นเพียง การประมาณการ แต่ก็ใช่ว่าจะกรอกตัวเลขตามใจได้ เพราะถ้าแจ้งกำไรไว้ต่ำกว่าความจริงเกิน 25% โดยไม่มีเหตุผลชัดเจน กรมสรรพากรสามารถเรียกเก็บภาษีเงินเพิ่ม อีก 20% จากภาษีที่คุณควรจะจ่ายจริงได้ในทันที


ดังนั้นในบทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับ ภ.ง.ด. 51 ว่าคืออะไร ทำไมต้องยื่น หรือยื่นตอนไหน และคำนวณยังไง สำหรับเจ้าของธุรกิจรายใหม่ บอกเลยว่าต้องรู้ !

ภ.ง.ด. 51 คืออะไร ?

ภ.ง.ด. 51 หรือชื่อเต็ม ๆ คือ แบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี (PND 51 Half-Year Corporate Income Tax Return) เป็นแบบฟอร์มที่บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลต้องยื่นให้กรมสรรพากร เพื่อรายงานประมาณการกำไรของทั้งปี และคำนวณว่าควรจะจ่ายภาษีล่วงหน้าไว้ ครึ่งหนึ่ง เท่าไหร่

พูดง่าย ๆ คือ ภ.ง.ด. 51 เป็น การจ่ายภาษีเงินได้นิติบุคคลแบบล่วงหน้าในช่วงกลางปี โดยยังไม่ต้องรอให้ครบปีแล้วค่อยยื่นภาษีตอนปลายปี (แบบ ภ.ง.ด. 50)

5 เหตุผล ทำไมต้องยื่น ภ.ง.ด. 51 ?

เพราะการยื่นแบบ ภ.ง.ด. 51 ไม่ใช่แค่เรื่องของการปฏิบัติตามกฎหมายเท่านั้น แต่ยังเป็น กลยุทธ์การบริหารภาษีและกระแสเงินสด ที่มีผลต่อธุรกิจโดยตรง และนี่คือ 5 เหตุผลที่ว่า ทำไมธุรกิจต้องยื่น  ภ.ง.ด. 51

1. เพื่อให้รัฐสามารถเก็บภาษีระหว่างปี ไม่ต้องรอสิ้นปีแล้วจ่ายเงินก้อนโตทีเดียว

การยื่นภาษีครึ่งปีเป็นหนึ่งในแนวทางที่ภาครัฐใช้ บริหารรายได้ของประเทศให้สม่ำเสมอ โดยไม่ต้องรอการชำระภาษีเงินได้นิติบุคคลก้อนโตทีเดียวตอนปลายปี ซึ่งจะช่วยให้รัฐบาลสามารถวางแผนการใช้จ่ายและงบประมาณได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

2. ลดภาระของผู้ประกอบการ ไม่ให้ต้องจ่ายภาษีก้อนใหญ่ในครั้งเดียว

สำหรับผู้ประกอบการ การแบ่งจ่ายภาษีล่วงหน้าในช่วงกลางปีช่วยให้ ไม่ต้องสะสมภาระภาษีไว้จนถึงปลายปี ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อกระแสเงินสดหรือการลงทุนในช่วงสิ้นปี เช่น การสั่งสินค้า การจ่ายโบนัสพนักงาน หรือการวางแผนขยายกิจการ

3. เป็นโอกาสในการประเมินผลการดำเนินงานของกิจการ

การต้องทำประมาณการกำไรเพื่อยื่นภ.ง.ด. 51 ช่วยให้ผู้ประกอบการหรือฝ่ายบัญชีได้ กลับมาทบทวนภาพรวมธุรกิจในครึ่งปีแรก ไม่ว่าจะเป็น รายได้เติบโตตามแผนไหม? ต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายมีอะไรบานปลายรึเปล่า? หรือกำไรน้อยกว่าหรือมากกว่าที่คาดไว้ไหม? จากนั้นสามารถนำข้อมูลเหล่านี้ไปใช้ ปรับกลยุทธ์ครึ่งปีหลัง ได้ทันท่วงที เช่น การลดต้นทุน เพิ่มยอดขาย หรือเลื่อนการลงทุนบางส่วนออกไป

4. วางแผนภาษีได้แม่นยำ และลดความเสี่ยงโดนเงินเพิ่ม

การประมาณการรายได้และกำไรที่ใกล้เคียงความจริง จะช่วยให้บริษัทไม่ต้อง จ่ายเงินเพิ่ม (Penalty) หากกำไรจริงตอนปลายปีสูงกว่าที่แจ้งไว้ตอนกลางปีเกิน 25% โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร

ยิ่งกิจการมีการวางแผนประมาณการอย่างเป็นระบบ เช่น มีงบประมาณประจำปี (Budget) หรือใช้ระบบ ERP หรือบัญชีที่อัปเดตสม่ำเสมอ ก็จะยิ่งช่วยให้ การยื่นภ.ง.ด. 51 เป็นเรื่องง่าย และลดความเสี่ยงด้านภาษี ได้มากขึ้น

5. สร้างความน่าเชื่อถือในสายตาหน่วยงานตรวจสอบ

การยื่นภ.ง.ด. 51 อย่างถูกต้องและตรงเวลา สะท้อนให้เห็นถึงความโปร่งใส และการบริหารจัดการที่ดีของบริษัท ซึ่งเป็นประโยชน์เมื่อมีการตรวจสอบบัญชีจากหน่วยงานภาครัฐ หรือเมื่อต้องติดต่อทำธุรกรรมสำคัญ เช่น ขอสินเชื่อ, ทำ Due Diligence, หรือขอใบอนุญาตต่าง ๆ

วิธีคำนวณภาษี ภ.ง.ด. 51 (สามารถทำได้ 2 วิธีหลัก ๆ)

แนวคิดของ ภ.ง.ด. 51 คือ คำนวณภาษีครึ่งปี จากกำไรสุทธิที่เกี่ยวข้อง แล้วนำภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ถ้ามี) มาหักออก

วิธีที่ 1: คำนวณจาก กึ่งหนึ่งของประมาณการกำไรสุทธิทั้งปี

เหมาะกับนิติบุคคลทั่วไปจำนวนมาก โดยคำนวณจาก กำไรสุทธิทั้งปีที่คาดการณ์ แล้วหาร 2 เพื่อคิดเป็นครึ่งปี 

แนวทางคิด (ภาพรวม):

• ประมาณการ รายได้ทั้งปี ต้นทุน/ค่าใช้จ่ายทั้งปี เพื่อได้ กำไรสุทธิทั้งปีโดยประมาณ
• นำกำไรสุทธิทั้งปีโดยประมาณ หาร 2 = ฐานกำไรสำหรับภาษีครึ่งปี
• คูณอัตราภาษีนิติบุคคลที่กิจการของคุณเข้าเกณฑ์
• หัก ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ถ้ามี) แล้วชำระส่วนต่าง

วิธีที่ 2: คำนวณจาก กำไรสุทธิ 6 เดือนแรกจริง

มักใช้กับบางกลุ่ม เช่น บริษัทจดทะเบียน/สถาบันการเงิน/กิจการตามที่กำหนด โดยคิดจากผลประกอบการ 6 เดือนแรกจริง จากรายรับราบจ่าย ใน Cash Flow Statement 

วิธีการชำระภาษี ภ.ง.ด. 51 และบทลงโทษหากเกินกำหนด 

ผู้ประกอบการสามารถยื่นแบบ ภ.ง.ด. 51 ผ่านระบบออนไลน์ของกรมสรรพากร (e-Filing) ได้สะดวก และมักได้รับสิทธิขยายเวลายื่นและชำระภาษีเพิ่มขึ้นอีก 8 วันจากกำหนดปกติ โดยทั่วไปการยื่นแบบนี้ ไม่จำเป็นต้องแนบเอกสาร ยกเว้นในกรณีที่เข้าหลักเกณฑ์พิเศษ เช่น หากคำนวณภาษีจากกำไรสุทธิจริง ก็อาจต้องแนบงบการเงินและหนังสือรับรองจากผู้สอบบัญชีตามที่อธิบดีกำหนด 


และที่สำคัญคือ ไม่สามารถผ่อนชำระภาษี ภ.ง.ด. 51 ได้ ต้องชำระเต็มจำนวนครั้งเดียวผ่านช่องทางต่าง ๆ เช่น e-Payment, Internet Banking หรือ Counter Service ตามที่กำหนดไว้ หากชำระภาษีเกินจากยอดจริง ก็สามารถขอคืนเงินภาษีหรือขอใช้เป็นเครดิตในการยื่นภาษีปลายปี (ภ.ง.ด. 50) ได้เช่นกัน 


อย่างไรก็ตาม หากยื่นภ.ง.ด. 51 ล่าช้าหรือไม่ได้ยื่นเลย อาจต้องเสียค่าปรับไม่เกิน 2,000 บาท และถ้ามีภาษีที่ยังไม่ได้ชำระจะถูกคิด เงินเพิ่มในอัตรา 1.5% ต่อเดือนหรือเศษของเดือน จากยอดที่ขาดไป โดยในบางกรณี หากยื่นและชำระภาษีก่อนถูกหนังสือเรียกตรวจ ก็อาจลดหรือยกเว้นเงินเพิ่มได้ตามเงื่อนไขของกรมสรรพากร

ดังนั้นภ.ง.ด. 51 ไม่ใช่แค่ภาษีที่ยื่นตามหน้าที่ แต่คือเครื่องมือสำคัญในการวางแผนภาษีและกระแสเงินสดของธุรกิจ หากประมาณการผิดพลาดหรือยื่นล่าช้า อาจต้องเสียทั้งค่าปรับและเงินเพิ่มโดยไม่จำเป็น การยื่นให้ถูกต้องและทันเวลาจึงสะท้อนถึงการบริหารภาษีที่เป็นมืออาชีพ 


และหากใช้ระบบจัดการภาษีอย่าง Etaxwise ก็จะช่วยให้ขั้นตอนการยื่นแบบ ภ.ง.ด. 51 เป็นเรื่องง่าย ถูกต้อง และตรวจสอบย้อนหลังได้ตลอด ลดความผิดพลาดและเสริมความมั่นใจในการทำบัญชีภาษีขององค์กร



ให้ Etaxwise เป็นที่ปรึกษาด้านภาษีของคุณ 

ติดต่อเรา : @etaxwise

Think of Etax, Think of Etaxwise