ภ.ง.ด.94 ต่างจาก ภ.ง.ด.90 และ ภ.ง.ด 91 ยังไง ? รวมข้อแตกต่างที่ผู้เสียภาษีต้องรู้

เมื่อพูดถึงการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับการจ่ายภาษีแบบ ภ.ง.ด.90 และ ภ.ง.ด.91 ซึ่งเป็นการยื่นภาษีประจำปีตามรายได้รวมทั้งปี แต่ยังมี รูปแบบภาษี อีกรูปแบบหนึ่ง ที่ผู้มีรายได้บางประเภทต้องยื่นเพิ่มเติม นั่นก็คือ ภ.ง.ด.94 หรือ การยื่นชำระภาษีครึ่งปี ที่มักทำให้ผู้เสียภาษีเกิดความสับสนว่าแตกต่างจากแบบยื่นปลายปีแบบปกติอย่างไร และใครบ้างที่ต้องยื่น 

แต่ความจริงแล้ว รูปแบบภาษี ทั้ง 3 แบบ อาจจะไม่เป็นประเด็นเกิดความสงสัย เพราะแบบภาษีทั้ง 3 มีวัตถุประสงค์และกลุ่มผู้ใช้ที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน โดยเฉพาะ ภ.ง.ด.94 ที่เกี่ยวข้องกับผู้มีรายได้ไม่คงที่ เช่น ฟรีแลนซ์ ผู้ประกอบอาชีพอิสระ เจ้าของกิจการ และผู้ให้เช่าทรัพย์สิน ซึ่งจำเป็นต้องยื่นภาษีครึ่งปีล่วงหน้า เพื่อให้การเสียภาษีเป็นธรรมและสะท้อนรายได้จริงระหว่างปี

ดังนั้น บทความนี้ Etaxwise จะพาคุณมาทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่าง ภ.ง.ด.94, ภ.ง.ด.90, และ ภ.ง.ด.91 ว่ามีความแตกต่างกันยังไง แบบละเอียด ตั้งแต่วัตถุประสงค์ ไปจนถึงข้อควรรู้ที่ผู้เสียภาษีไม่ควรมองข้าม เพื่อให้คุณสามารถยื่นแบบได้ถูกต้อง ลดความเสี่ยงเรื่องค่าปรับ และวางแผนภาษีได้ดียิ่งขึ้น

รูปแบบภาษี แบบ ภ.ง.ด มีอะไรบ้าง ? 

การยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา หรือที่เรียกว่า แบบ ภ.ง.ด. เป็นหน้าที่ตามกฎหมายของผู้มีรายได้ทุกคนที่เข้าข่ายเงินได้พึงประเมินตาม ประมวลรัษฎากร มาตรา 40 ซึ่งแบ่งหมวดหมูรายได้เป็น 8 ประเภท เช่น เงินเดือน ค่าจ้าง ค่าเช่า รายได้จากธุรกิจอิสระ ไปจนถึงรายได้จากการรับเหมา เป็นต้น

และเพื่อให้การจัดเก็บภาษีมีความเป็นธรรม และสะท้อนรูปแบบรายได้ที่แตกต่างกัน รัฐบาลจึงกำหนดให้มี แบบภาษีหลายประเภท โดยแยกตามประเภทของรายได้ และช่วงเวลาที่ต้องยื่น ดังนี้ ;

1) แบบ ภ.ง.ด.90 หรือแบบยื่นภาษีประจำปีสำหรับผู้มีรายได้หลายประเภท

ซึ่งบุคคลที่ต้องชำระภาษีประเภทนี้ จะเป็นผู้มีรายได้มากกว่า 1 ประเภทแหล่งที่มาของรายได้ เช่น พนักงานเงินเดือนที่มีรายได้เสริม บุคคลที่ทำธุรกิจและมีรายได้อื่นๆ หรือผู้ประกอบอาชีพอิสระที่มีหลายช่องทางรายได้ เช่น หน้าร้าน หรือช่องทาง E-commerce เป็นต้น ซึ่งภาษีประเภทนี้ เหมาะสำหรับผู้มีรายได้หลายรูปแบบตลอดทั้งปี

2) แบบ ภ.ง.ด.91 หรือแบบยื่นประจำปีสำหรับ ผู้มีรายได้จากเงินเดือนอย่างเดียว

ใช้เฉพาะผู้ที่มีรายได้ตาม มาตรา 40 (1) เท่านั้น เช่น พนักงานเงินเดือน ผู้มีรายได้เป็นค่าจ้างประจำ
หรือผู้ที่ได้รับค่าตอบแทนที่นายจ้างออกให้รายเดือน ซึ่งหากมีรายได้ประเภทอื่น แม้เพียงเล็กน้อย เช่น ค่าเช่าห้องรายเดือน จะต้องเปลี่ยนไปใช้ ภ.ง.ด.90 ทันที

3) แบบ ภ.ง.ด.94 หรือแบบภาษีครึ่งปี สำหรับผู้มีรายได้ไม่แน่นอนหรือรายได้อิสระ

ดังนั้นจากข้อมูลข้างต้น จะเห็นได้ว่า ภ.ง.ด.94 แตกต่างจาก 90/91 อย่างชัดเจน เพราะ ภ.ง.ด.94 เป็นแบบที่ใช้สำหรับรายได้ครึ่งปีแรก (มกราคมมิถุนายน) เฉพาะผู้มีเงินได้ประเภทผันผวนหรือไม่คงที่ เช่นรายได้จากค่าเช่า วิชาชีพอิสระ รับเหมา และรายได้จากธุรกิจ การค้า หรือบริการ

เหตุผลที่ผู้มีรายได้กลุ่มนี้จำเป็นต้อง สำรองภาษีล่วงหน้า ผ่านแบบ ภ.ง.ด.94 ก็เพื่อให้สอดคล้องกับลักษณะของรายได้ที่ขึ้นลงตามฤดูกาลหรือยอดการขาย

ดังนั้นจึงสรุปเป็นภาพรวม ได้ว่า ภ.ง.ด.90 / 91 คือหมวดหมู่ในการยื่นภาษีในชาวงสิ้นปี สำหรับรายได้ทั้งปี และ ภ.ง.ด.94 ใช้สำหรับยื่นภาษีครึ่งปี สำหรับบุคคลที่มีรายได้ไม่คงที่

5 Checklists ก่อนยื่นภาษี ภ.ง.ด. ทั้ง 3 แบบ

1) ตรวจสอบให้ชัดเจนว่ารายได้ของคุณเข้าข่าย มาตรา 40 ประเภทใด

ประเภทเงินได้ตามประมวลรัษฎากรเป็น หัวใจสำคัญ ที่กำหนดว่าเราต้องยื่นแบบไหน เพราะแต่ละมาตรามีวิธีคำนวณภาษีแตกต่างกัน

แบ่งได้เป็น 8 ประเภท เช่น  

มาตรา 40(1) สำหรับ เงินเดือน ค่าจ้าง รายได้ประจำ
มาตรา 40(2) สำหรับค่าลิขสิทธิ์/ค่าแสดง/เบี้ยประชุม ค่าตอบแทนเฉพาะกิจ
มาตรา 40(3) สำหรับดอกเบี้ย เงินปันผล กำไรจากการลงทุน
มาตรา 40(4) สำหรับกำไรจากการขายอสังหาริมทรัพย์/ทรัพย์สิน
มาตรา 40(5)(8) สำหรับรายได้ที่เกี่ยวข้องกับการทำงานอิสระ ธุรกิจ หรือการเช่า

ตัวอย่างเช่น :

นาย A ขายของออนไลน์ 6 เดือนแรกได้กำไร (หลังหักค่าใช้จ่าย) 200,000 บาท จะต้องยื่น ภ.ง.ด.94


นาย B เป็นพนักงานประจำ และมีอาชีพเสริมคือปล่อยเช่าคอนโด จะต้องยื่น ภ.ง.ด.90 แต่ถ้าได้ค่าเช่าช่วง 6 เดือนแรก เกินเกณฑ์ที่กำหนดจะต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ในเดือนมิถุนายนด้วย

2) ภ.ง.ด.94 ใช้เฉพาะรายได้ ครึ่งปีแรก เท่านั้น

ผู้มีรายได้ตามมาตรา 40(5)(8) ต้องรวบรวม เอากสารแสดงรายได้เฉพาะช่วง 1 มกราคม 30 มิถุนายน พร้อม ใบกำกับภาษี หลักฐานค่าใช้จ่าย และเอกสารภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ถ้ามี) มายื่นแบบในช่วง 1 กรกฎาคม 30 กันยายน ของปีเดียวกัน หากยื่นล่าช้า อาจมีเบี้ยปรับ เงินเพิ่มรายวัน หรือถูกเรียกตรวจสอบเพิ่มเติม เป็นต้น 

3) เลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายให้ถูกต้องจะได้ประโยชน์สูงสุด

สำหรับรายได้มาตรา 40(5)(8) ผู้ยื่นสามารถเลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายได้ 2 แบบ คือ หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาจ่ายและหักค่าใช้จ่ายตามจริง ซึ่งแบบเหมาจ่ายจะเป็นแบบที่ง่ายที่สุด เพราะกฎหมายกำหนดเปอร์เซ็นต์ไว้แล้ว เช่น ค่าเช่า หักได้ 30% หรือธุรกิจรับเหมา หักได้ 60% เป็นต้น และแบบเหมาจ่าย ยังเหมาะสำหรับผู้ที่มีค่าใช้จ่ายจริงน้อย หรือไม่อยากเก็บเอกสารจำนวนมากอีกด้วย 

ส่วนการหักแบบหักค่าใช้จ่ายตามจริงจะเหมาะสำหรับธุรกิจที่มีค่าใช้จ่ายสูงกว่าเหมาจ่าย หรือสามารถเก็บเอกสารได้ครบถ้วน เช่น บิลซื้อของ, ค่าวัตถุดิบ, ค่าขนส่ง, ค่าโฆษณา 

4) เมื่อเคยยื่น ภ.ง.ด.94 แล้ว ต้องนำรายได้นั้นมารวมใน ภ.ง.ด.90 สิ้นปีเสมอ

หลายคนเข้าใจผิดว่ายื่น ภ.ง.ด.94 แล้ว ไม่ต้องรวมใน ภ.ง.ด.90 อีก ความจริงคือ ภ.ง.ด.94 คือการชำระภาษีล่วงหน้า (Advance Tax) และ ภ.ง.ด.90 คือถาษีที่คำนวณภาษีทั้งปี (Final Tax) 

ดังนั้นเมื่อถึงปลายปีต้องนำรายได้ 6 เดือนแรก ที่ยื่นภาษีกลางปีรวมกับ รายได้ช่วง 6 เดือนหลัง แล้วยื่น ภ.ง.ด.90 อีกครั้งเพื่อคำนวณภาษีจริงตลอดทั้งปี และภาษีที่ชำระไปแล้วตอนกรอก ภ.ง.ด.94 จะถูกนำไป หักออก จากยอดภาษีสิ้นปีทันทีแบบอัตโนมัติ

5) หากรายได้ซับซ้อนหรือมีหลายช่องทาง ควรขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ

โดยเฉพาะกรณีต่อไปนี้ มีรายได้หลายประเภทรวมกัน มากกว่า 2 ประเภทขึ้นไป เช่น เงินเดือน + ธุรกิจ + ค่าเช่า
มีรายได้จากต่างประเทศ มีรายได้จากการขายสินทรัพย์ เช่น อสังหาริมทรัพย์ หรือมีการนำเงินไปทำกิจการมีกำไรขาดทุนหลายช่วง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านบัญชีหรือภาษีจะช่วยเพื่อลดความเสี่ยงการยื่นผิดแบบ อาจจะ ได้รับสิทธิลดหย่อนครบทุกประเภท อีกทั้งช่วยลดภาระภาษีรวมของทั้งปี และหลีกเลี่ยงค่าปรับที่ไม่จำเป็น

เลือก  EtaxWise ช่วยให้การยื่นภาษีง่ายกว่าที่เคย 

ผู้มีรายได้หลายประเภท โดยเฉพาะกลุ่มฟรีแลนซ์ ผู้ประกอบการ หรือเจ้าของธุรกิจออนไลน์ มักมีเอกสารจำนวนมาก เช่นใบเสร็จซื้อของ ใบกำกับภาษี ใบหัก ณ ที่จ่ายจากลูกค้า รายการขายจากแพลตฟอร์มออนไลน์ หรือรายงานรายรับรายจ่ายระหว่างปี ซึ่งล้วนเป็นข้อมูลสำคัญในการคำนวณภาษี ทั้งตอนยื่น ภ.ง.ด.94 และ ภ.ง.ด.90 ทั้งสิ้น 

และนี่คือเหตุผลที่ EtaxWise ช่วยให้เรื่องการยื่นภาษีง่ายขึ้น

1. จัดการเอกสารภาษีแบบดิจิทัลในที่เดียว

ไม่ว่าจะเป็นใบกำกับภาษี e-Tax Invoice หรือเอกสารภาษีธุรกิจ EtaxWise ช่วยให้คุณจัดเก็บเป็นระบบ ค้นหาเร็ว และไม่ต้องกลัวเอกสารหาย

2. ลดงานซ้ำซ้อนตอนเตรียมยื่นภาษี

ข้อมูลรายรับรายจ่ายที่ถูกบันทึกระหว่างปี สามารถใช้ประกอบการคำนวณภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) และสิ้นปี (ภ.ง.ด.90) ได้ทันที

3. ลดความผิดพลาดจากเอกสารจัดเก็บไม่ครบ

ระบบช่วยตรวจสอบข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับภาษี เช่น ภาษีหัก ณ ที่จ่าย, ภาษีขาย, ภาษีซื้อ ช่วยให้ยื่นได้ถูกต้องและลดความเสี่ยงจากการคำนวณผิด

4. พร้อมต่อยอดข้อมูลให้ที่ปรึกษาภาษี

ข้อมูลที่ถูกเก็บเป็นระบบทำให้ผู้ทำบัญชี หรือผู้ให้คำปรึกษาภาษีทำงานง่ายขึ้น ส่งผลให้คุณได้รับคำแนะนำที่แม่นยำมากขึ้น


ดังนั้นการเข้าใจความแตกต่างของแบบ ภ.ง.ด.94, ภ.ง.ด.90 และ ภ.ง.ด.91 จะช่วยให้คุณยื่นภาษีได้ถูกต้อง ลดโอกาสเสียค่าปรับ และวางแผนภาษีได้ดีขึ้น และหากต้องการให้การจัดเก็บเอกสารภาษีทั้งปีเป็นเรื่องง่าย EtaxWise คือผู้ช่วยที่สามารถบริหารเอกสารทางภาษีทั้งหมดในรูปแบบดิจิทัล เพื่อให้คุณยื่นภาษีได้อย่างมั่นใจและเป็นระบบมากกว่าเดิม


Think of Etax, Think of Etaxwise 

Contract Us: @Etaxwise